پيامبران و ترا گواه مىگيرم كه از امروز هيچ آيين و اعتقادى نه در اصول و نه در فروع جز آيين احمد حنبل ندارم ! شيخ ابو منصور سرم را بوسيد و گفت : خدايت موفق دارد ، من هم دست او را بوسيدم . آنگاه شيخ ابو منصور به من گفت : من هم در آغاز شافعى بودم و از حضور قاضى ابو الطيب طاهر بن عبد اللّه طبرى « 44 » فقه و خلاف مىآموختم ، تا آنكه روزى به حضور شيخ ابو الحسن على بن عمر قزوينى مرد زاهد و صالح رسيدم كه قرآن در حضورش بخوانم ، چون شروع به تلاوت قرآن كردم يك يا دو بار قرائت مرا قطع كرد سپس گفت چنان گفتند و چنين پاسخ داديم و چنين گفتيم و چنان پاسخ دادند نه ما عقيده ايشان را پذيرفتيم و نه آنان عقيده ما را پذيرفتند و هريك به شيوه خود برگشتيم ، پس فايده اين كار چه بود ؟ و اين سخن را براى من تكرار كرد من با خود گفتم به خدا سوگند كه شيخ كسى جز مرا در نظر ندارد ، و سرگرم بودن به فراگرفتن مسائل خلاف را رها كردم و كتاب مختصر ابو القاسم خرقى « 45 » را پيش مردى كه قرآن مىخواند و مىآموخت خواندم . پس از آن هم چيزها ديدم كه بر يقين من افزود و دانستم كه خداوند مىخواهد مرا بر آن ثابت بدارد و حق نعمت او را كه مرا از اعتقاد به بدعت نجات داده و به اعتقاد به سنت راهنمايى فرموده است بشناسم ، از خداوند مسألت دارم كه سرانجام و مرگ من هم بر اسلام و سنت باشد . 97 - ابو الحسن الهرقانى حافظ ابو الفضل « 46 » براى من نقل كرد كه شيخ صالح ابو الحسن على بن مختار بن على هرقانى « 47 » براى او مىگفته است : رفيقى به نام محمد بن خنيس داشتم كه پيش ابو عبد اللّه قيروانى « 48 » متكلم چيزى از كلام از كتاب ابن باقلانى « 49 » مىخواند ، من هم با او همراهى كردم .

--> ( 44 ) . متولد به سال 348 در آمل و درگذشته به سال 450 در بغداد از فقهاى بزرگ شافعى است ؛ به وفيات الاعيان ابن خلكان ، ص 199 ، ج 2 ، مصر مراجعه فرماييد . ( 45 ) . اين كتاب كه در فروع و به مذهب حنبلى است تأليف عمر بن حسين حنبلى درگذشته به سال 334 هجرى است ، ابن قدامه مقدسى آن را با نام مغنى شرح كرده است ؛ به كشف الظنون ، ص 1626 مراجعه فرماييد . ( 46 ) . يعنى محمد بن ناصر سلامى كه در پاورقى شماره 2 داستان 96 معرفى شد . ( 47 ) . اين شخص را نشناختم و نمىدانم آيا هرقان درست است يا اشتباه چاپى است ، احتمال دادم شايد خرقان باشد در خرقانىها هم به چنين كسى برنخوردم ، راهنمايى اهل فضل مايه سپاس است . ( 48 ) . ابو عبد اللّه قيروانى از قاريان و فقيهان و محدثان مالكى مذهب و درگذشته به سال 415 هجرى است ، به معجم المؤلفين عمر رضا كحاله ، ص 41 ، ج 10 مراجعه شود .